Warsztaty bezpieczeństwa dla uczniów — jak dopasować zajęcia do wieku?

Grupa młodzieży i prowadzący na wspólnym zdjęciu w szkolnej sali gimnastycznej
Uczestnicy i prowadzący w szkolnej sali gimnastycznej.

Warsztaty bezpieczeństwa dla uczniów powinny odpowiadać na sytuacje, z którymi dzieci i młodzież mogą spotkać się w szkole, internecie i przestrzeni publicznej. Dla młodszych dzieci ważne będzie rozpoznanie zaufanej osoby dorosłej i poproszenie o pomoc. Nastolatki mogą potrzebować zajęć o presji grupy, granicach oraz samodzielnym przemieszczaniu się.

Wybierając program, warto uwzględnić wiek, potrzeby konkretnej klasy i cele wychowawcze placówki. Ten sam temat można przećwiczyć prostą scenką z dziećmi albo bardziej złożoną dyskusją z młodzieżą.

Klasy 1–3: proste zasady i szukanie pomocy

W młodszych klasach proponujemy krótkie zadania i zrozumiałe przykłady. Uczniowie mogą ćwiczyć, jak powiedzieć o niepokojącej sytuacji, wskazać dorosłą osobę, do której się zwrócą, i nazwać własne granice.

Przykładowe zadanie brzmi: „Ktoś zabiera Ci rzecz i nie chce jej oddać. Jak możesz poprosić o pomoc?”. Prowadzący pomaga ułożyć prosty komunikat, a wychowawca odnosi go do zasad obowiązujących w szkole.

Klasy 4–6: relacje, internet i droga do szkoły

Dla tej grupy program może obejmować zaczepki, wyśmiewanie, niechciany kontakt i publikowanie zdjęć bez zgody. Uczniowie ćwiczą rozpoznawanie problemu, stawianie granic i zgłaszanie sytuacji dorosłym.

Warto uwzględnić rolę świadka. Uczeń, który widzi krzywdzenie, powinien poznać sposoby bezpiecznego poszukiwania wsparcia. Warsztat może również dotyczyć presji na klasowym czacie i rozmowy z dorosłym o wiadomościach, które budzą niepokój.

Klasy 7–8: presja grupy i decyzje w trudnych sytuacjach

Starszym uczniom można zaproponować scenariusze związane z powrotem ze szkoły, komunikacją miejską i próbą wymuszenia określonego zachowania przez grupę. Wspólnie omawiamy możliwe decyzje i to, gdzie szukać pomocy.

Przykładem jest sytuacja, w której ktoś namawia ucznia do udziału w bójce lub nagrywania poniżania kolegi. Uczestnicy mogą przećwiczyć odmowę, odejście i zgłoszenie problemu bez publicznego omawiania własnych doświadczeń.

Szkoły średnie: większa samodzielność i szerszy kontekst

Program dla młodzieży może obejmować granice w relacjach, bezpieczeństwo podczas samodzielnych wyjazdów, niechciany kontakt oraz decyzje pod presją. Warto zostawić przestrzeń na pytania i dyskusję, jednocześnie dbając o prywatność uczestników.

Wybrany moduł może dotyczyć pierwszej pomocy i alarmowania. Zakres praktyki, sprzęt oraz sposób pracy ustalamy z placówką i instruktorem prowadzącym tę część zajęć.

Jak prowadzić ćwiczenia z poszanowaniem granic?

Przed zajęciami szkoła i prowadzący powinni omówić potrzeby grupy, dostępność ćwiczeń oraz sposób wsparcia uczniów. Uczestnik powinien wiedzieć, co będzie robić, i mieć możliwość zgłoszenia dyskomfortu. Nie należy wymagać opowiadania o osobistych doświadczeniach przemocy na forum klasy.

Ćwiczenia fizyczne, jeśli zostaną wybrane, powinny być stopniowe i dostosowane do wieku. W programie WCSiB skupiają się na prostych reakcjach umożliwiających uwolnienie się i oddalenie. Można również zamówić warsztat oparty wyłącznie na komunikacji i prewencji.

Co powinno pozostać po warsztacie?

Warto uzgodnić z wychowawcą kilka zasad, do których klasa będzie wracać: komu zgłaszać krzywdzenie, jak poprosić o pomoc i jak reagować jako świadek. Zajęcia mogą rozpocząć pracę nad tematem, a kolejne rozmowy pomagają utrwalać poznane umiejętności.

Zamów warsztaty dla swojej szkoły

WCSiB prowadzi program „Bezpieczni na co dzień” dla szkół podstawowych i średnich. Dla placówek z Warszawy i Mazowsza przygotowana jest także oferta warsztatów bezpieczeństwa dla uczniów Samoobrona Warszawa.

Dobierz warsztaty do wieku swoich uczniów

Podaj miejscowość, wiek uczniów, liczbę grup i najważniejsze tematy. Przygotujemy propozycję programu oraz wycenę.

Sprawdź warsztaty dla uczniów →